Een warmtepomp van 40 decibel klinkt ongeveer als een zachtjes zoemende koelkast. Dit is precies de wettelijke bovengrens voor de meeste tuinen in Nederland. De meeste installaties komen daar met gemak onder. Waar het bij het plaatsen van een warmtepomp vaker misgaat, is niet het geluid zelf, maar de plek. De warmtepomp wordt net te dicht op de erfgrens geplaatst, of juist op een plek waar de gemeente een vergunning voor vereist. Dat terwijl met de juiste voorbereiding de meeste problemen op voorhand te voorkomen zijn.
Wanneer is een warmtepomp vergunningsvrij te plaatsen?
Als een warmtepomp op de grond (maaiveld) wordt geplaatst is dit in de achtertuin meestal gewoon vergunningsvrij (wat betreft de omgevingsplanactiviteit). In het voorerf mag een bouwwerk niet groter zijn dan 2 m2, en niet hoger dan 1 meter. Voldoet uw situatie daaraan? Dan hoeft u in de praktijk geen vergunning aan te vragen om een warmtepomp te laten plaatsen.
Waar mensen vaker over struikelen is dat het ruimtelijke en bouwkundige deel vergunningsvrij kan zijn, maar dat er nog wel geluidseisen gelden. De plaatsing kan dus vergunningsvrij zijn, maar door geluidsnormen toch niet mogelijk.
Welke geluidsnorm geldt er voor de buitenunit?
45 dB(A) overdag, 40 dB(A) ’s nachts, gemeten op de erfgrens van de buren. Die grens staat sinds april 2021 vast en is per 1 januari 2024 verhuisd naar het Besluit bouwwerken leefomgeving, onderdeel van de Omgevingswet. In de praktijk betekent dit vooral dat de regels nu in een ander wetboek staan. Voor u als consument verandert er in de praktijk eigenlijk weinig als u een warmtepomp laat plaatsen.
Een modern toestel haalt die norm meestal zonder moeite, want compressoren zijn de afgelopen jaren fors stiller geworden. Daarnaast wedijveren fabrikanten inmiddels op decibellen zoals ze vroeger vooral op rendement deden. Geen vrijbrief. Zit u er wél boven, dan mag de gemeente handhaven, en dat risico ligt bij u als eigenaar. Dit is zelfs het geval wanneer de installateur alles keurig volgens voorschrift heeft gemonteerd.
Bent u benieuwd naar de regels voor een aanbouw, bijgebouw, dakkapel of andere contstructie? Op www.watmagikbouwen.nl vindt u de juiste regels en vergunningen voor deze onderwerpen.
Waarom de afstand tot de erfgrens het verschil maakt
Verdubbel de afstand tot de erfgrens en het geluid daalt met ongeveer 6 decibel. Klinkt weinig, maar decibellen werken niet lineair. Een paar meter extra ruimte is vaak precies het verschil tussen net erboven en ruim eronder zitten. Dat is meestal goedkoper op te lossen dan achteraf een geluidsscherm te laten bijplaatsen.
Mag de buitenunit aan de voorgevel of op het dak staan?
Aan de voorgevel meestal niet, want gemeenten zien dat als een aantasting van het straatbeeld en toetsen het via het omgevingsplan. Achter- of zijgevel is kansrijker, mits de geluidsnorm gehaald wordt. Daarnaast kan de warmtepomp ook op een plat dak geplaatst worden, al gelden daarvoor soms extra gemeentelijke eisen voor de zichtbaarheid en afstand tot de dakrand.
- Achter- of zijgevel: de meest gangbare keuze, en meestal ook de goedkoopste om te installeren.
- Plat dak: een prima optie, maar vraag vooraf na of uw gemeente hier iets over heeft vastgelegd.
Voor een monument of een beschermd stadsgezicht gelden sowieso strengere regels. Welke gevel u ook kiest.
Wat verandert er in 2026 aan de subsidie voor een warmtepomp?
Het startbedrag voor een lucht-waterwarmtepomp gaat vanaf 1 januari 2026 omlaag, van 1.250 naar 1.025 euro. Maar het bedrag van 225 euro per kilowatt telt nu al mee vanaf de eerste kW in plaats van de tweede kW. Hierdoor blijft het totaalbedrag voor de meeste huishoudens per saldo gelijk. Maar als u de subsidies doorneemt dan kan dit anders lijken omdat het startbedrag verminderd is.
Advies op maat: zo bepaalt u de beste plek voor uw warmtepomp
Vergunningsvrij blijven en binnen de geluidsnorm passen lukt de meeste woningen zonder problemen, maar de kavel bepaalt hoeveel ruimte er is om te schuiven. Een smalle achtertuin met de buren op een meter afstand vraagt om een andere aanpak dan een ruim perceel op het platteland.
Installateur ZPN meet de situatie ter plekke op en adviseert over de beste positie voordat er iets wordt neergezet. Dan weet u zeker dat de warmtepomp op de juiste plek geïnstalleerd wordt. Maar u heeft ook nog meer zekerheid dat de warmtepomp voldoet aan de gestelde decibels. Dit voorkomt problemen in de toekomst waar u dan extra kosten moet maken om te voldoen aan de regelgeving.
