Aanbouw en uitbouw meestal vergunningsvrij

Extra ruimte nodig? Een aanbouw of uitbouw is vaak vergunningsvrij! Met een serre, woonkeuken of een extra werkkamer vergroot u eenvoudig uw woning op de begane grond. Overweeg voor het beste resultaat een architect in de arm te nemen!

Sinds de invoering van de Omgevingswet in 2024 is sprake van een Bouwactiviteit (technische) en een Omgevingaplanactiviteit (ruimtelijk). Voor aan-en uitbouwen is nu het Besluit Bouwwerken Leefomging (voor het technische deel) en het Omgevingsplan (ruimtelijke deel) belang. Aan-en uitbouwen zijn op de begane grond en nooit hoger dan 5 meter. Daarom zijn ze voor wat betreft de Bouwactiviteit vergunningsvrij. Omgevingsplanactiviteit: Zolang gemeentes de ruimtelijke regels niet aanpassen, blijven de oude landelijke regels (Bruidsschat) van toepassing. Via het Omgevingsloket kunt u erachter komen of de gemeente regels heeft aangepast. Ga naar Regels op de Kaart, zoek op adres, en vindt geldende documenten, waaronder het Omgevingsplan. Via plekinfo of de regels, of het zoekscherm (‘bouwen’ invullen), komt u uit op de regels voor bouwen. 

Waar mag een vergunningsvrije aanbouw of uitbouw komen?

In het achtererfgebied:

• Achtertuinen, dus het gebied recht achter de woning
• Zijtuinen, vanaf 1 meter achter de voorgevel (parallel aan de weg)
• Als een achtertuin direct grenst aan het openbaar toegankelijk gebied, zijals bij een eindwoning zonder zijtuin, dan is de afstand van een aanbouw tot de erfgrens minimaal 1 meter 
• Op de grond (dus niet óp een andere aanbouw of ondergronds)

Niet vergunningsvrij:

• Aan- en uitbouwen in zijtuinen die grenzen aan het openbaar toegankelijk gebied (bij een hoekwoning)
• In voortuinen
• Als het perceel ingewikkeld is, overleg dan even met de gemeente, voordat u een aanbouw maakt, dit voorkomt gedoe achteraf!
• Aan-en uitbouwen aan recreatiewoningen en woonwagens
• Voor monumenten en in het beschermd stads- of dorpsgezicht gelden strengere regels, ga in overleg met de gemeente over de mogelijkheden!

Hoe groot mag een aan- of uitbouw zijn?

Oppervlak

• Het maximale oppervlak van alle bijbehorende bouwwerken samen is, bij een bebouwingsgebied:
  • kleiner of gelijk aan 100 m²:  50 % van het bebouwingsgebied;
  • groter dan 100 m² en kleiner of gelijk aan 300 m²: 50 m² plus 20% van het deel van het bebouwings-gebied dat groter is dan 100 m²;
  • groter dan 300 m² : 90 m² plus 10% van het deel van het bebouwingsgebied dat groter is dan 300 m², tot een maximum van 150 m²;

  Hoogte

  • De maximale hoogte van een aanbouw is gelijk aan de begane grond laag, gemeten vanaf de bovenkant verdiepingsvloer, plus 30 cm (met een maximum van 5 meter)
  • Buiten de 4-meter zone geldt: goothoogte maximaal 3 meter, nok/bouwhoogte maximaal 5 meter . Zie bijgebouwen
  • Gemeten vanaf aanliggend maaiveld, zie wijze van meten;
  • Een aanbouw staat altijd óp de grond!

  Bouwdiepte (horizonaal vanaf gevel) en gebruik

  • Als directe uitbreiding van de woningfunctie, in principe maximaal 4 meter diep
  • De zone van 4 meter volgt met een off-set de gevel van het hoofdgebouw
  • Let op: meten vanaf het oorspronkelijke hoofdgebouw en gemeten haaks op de gevel
  • Aanbouw aan aanbouw is daarom beperkt mogelijk (tenzij functioneel ondergeschikt)
  • Een dakterras op een aanbouw is niet vergunningsvrij!
  • Het is zonder vergunning niet toegestaan een verdieping voor verblijf in een aanbouw te maken

Let op:

• Gemeentes kunnen vanaf 2024 de regels voor aanbouwen aanpassen (versoepelen of strenger maken). Deze regels zijn te vinden in het Omgevingsplan;
• Als het Omgevingsplan (bestemmingsplan) meer toelaat, zou u mogelijk meer vergunningsvrij kunnen bouwen! zie artikel 22.27 Omgevingsplan
• Het is verstandig uw plannen vooraf aan uw buren te tonen, zodat ze weten wat er gaat gebeuren
• Overleg bij twijfel met uw gemeente of doe de vergunningcheck

Rekenvoorbeeld:

• achtertuin/bebouwingsgebied: 90 m²
• al gebouwd een schuurtje: 21 m²
• uitbouw maximaal: 45 m² (50 % van 90 m²) minus 21 m² = 24 m²