Wat is De Knip?

Sinds de Omgevingswet is bij bouwplannen sprake van De Knip. Hiermee is een verschil (een Knip) gemaakt tussen Bouwtechnische vergunning, zoals die voorheen in het Bouwbesluit stonden, en Ruimtelijke ruimtelijke die o.a. in het omgevingsplan en bestemmingsplan zijn geregeld.

Vooral bij verbouwingen is de knip belangrijk. Het kan voorkomen dat voor de verschillende onderdelen van een verbouwing, verschillende vergunningen nodig zijn. Het gaat om vergunning voor:

• de bouwtechniek, (bijvoorbeeld het doorbreken van een constructieve muur), de Bouwactiviteit
• de ruimtelijke aspecten (bijvoorbeeld een dakkapel of een gevelwijziging), de Omgevingsplanactiviteit.

Veel vergunningsvrije bouwwerken, zoals een dakkapel aan de achterkant, waren (tot 2024) en blijven volledig vergunningsvrij, omdat ze én bouwtechnisch én ruimtelijk vallen onder de vergunningsvrije categorieën.

#zie voorbeeld

Waar staat wat?

Regels mbt de Bouwtechnische omgevingsvergunning staan in:

• het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl), artikel 2.25 t/m 2.27.
• In het Bbl staan ook de voormalige Bouwbesluit regels, waar ieder bouwproject aan moet voldoen, vergunningsvrij of vergunningsplichtig, aan deze regels moet u sowieso voldoen.
• In artikel 2.27 lid 1-a staat dat voor bouwprojecten die vallen in Gevolgklasse 1 (o.a. nieuwbouwwoningen, woonboten, vakantiewoningen en eenvoudige bedrijfspanden) vwb de Bouwactiviteit niet meer vergunningsplichtig maar meldingsplichtig zijn. Dit is geregeld in de

De regels voor een Omgevingsplanactiviteit bouwen staan verspreid:

• Een groot deel staat in het landelijke Besluit Bouwwerken Leefomgeving, zoals vergunningsvrije dakkapellen, zonnepanelen, dakramen, wijzigingen aan de achterzijde. (artikelen 2.28 t/m 2.31)
• Deze landelijke regels gaan vóór lokale regels! Voor deze regels is wel een beperking opgenomen als het gaat om monumenten of beschermd dorps-of stadsgezicht, en woonboten.
• In artikel 22.27 van het Omgevingsplan staat welke bouwwerken vergunningsvrij zijn, waarbij het omgevingsplan nog wel van toepassing is (het is dus alleen vergunningsvrij als het ook past binnen het Omgevingsplan/Bestemmingsplan)
• In artikel 22.36 van het Omgevingsplan staan bouwwerken omschreven die ongeacht het bestemmingsplan vergunningsvrij zijn. Let op, voorwaarden uit artikel 22.27 gelden óók. Daardoor moet een vergunningsvrij bouwwerk altijd 1 meter vanaf het openbaar toegankelijk gebied staan.
• Uitzonderingen gelden voor Erfgoed (monumenten en beschermd dorps- en stadsgezicht) en locaties waar een gevaar is voor de Externe Veiligheid. Is daar sprake van is dan gelden de regels uit 22.27 en 22.36 niet of beperkt!
• Tenslotte zijn er in de Welstandsnota regels te vinden voor wat betreft het uiterlijk van een gebouw, en soms afmetingen van bijvoorbeeld dakkapellen. Deze hebben ook betrekking op de Omgevingsplanactiviteit. De Welstandsnota is te vinden via de website van de gemeente (of zoekmachine). Zie ook Welstand.

Voorbeeld 1: Dakkapel achterdakvlak 

Bouwactiviteit:
artikel 2.27-2-a Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl) zegt dat een dakkapel bouwtechnisch vergunningsvrij is. 

Omgevingsplanactiviteit:
artikel 2.29-b (bbl) zegt dat een dakkapel dat voldoet aan de gestelde maatvoering, ruimtelijk vergunningsvrij is. (mits geen sprake is van een monument) 

Conclusie: een dakkapel in het achterdakvlak is vergunningsvrij te bouwen, als deze past binnen de landelijke regels. 

Voorbeeld 2: Dakopbouw

Bouwactiviteit:
Een dakopbouw is niet genoemd in artikel 2.25 t/m 2.27 als vergunningsvrije bouwactiviteit. Er is dus vergunning nodig voor de bouwactiviteit.

Omgevingsplanactiviteit:
Een dakopbouw staat niet in de lijst van vergunningsvrije omgevingsplanactiviteiten (artikel 2.29 Bbl). Het is een bouwwerk dat niet op de grond staat. 

Een dakopbouw valt ook niet onder de uitzonderingen op vergunningsplicht uit het Omgevingsplan (meestal artikel 22.27) Dus ook al zou het passen binnen het bestemmingsplan, het is niet vergunningsvrij.

Conclusie: Een dakopbouw is vergunningsplichtig voor zowel de Bouwactiviteit als de Omgevingsplanactiviteit. Het wordt vanwege de Omgevingsplanactiviteit ook getoetst aan de Welstandsnota. 

Voorbeeld 3: Wijziging en vernieuwen kozijn voorgevel

Bouwactiviteit:
Artikel 2.27-2-c Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl) zegt dat een kozijn bouwtechnisch vergunningsvrij is. 

Omgevingsplanactiviteit:
Artikel 2.29 Bbl stelt welke activiteiten vergunningsvrij zijn. Onder 2.29-e staat:

een kozijn, kozijninvulling, gevelpaneel, isolatieplaat of boeideel, of stucwerk, bij plaatsing in of aan de achtergevel of een niet naar openbaar toegankelijk gebied gekeerde zijgevel van een hoofdgebouw, of in of aan een gevel van een bijbehorend bouwwerk, voor zover die gevel is gelegen in achtererfgebied;

Omdat het om een voorgevel gaat, is het dus landelijk niet vergunningsvrij. 
In gemeentelijke Omgevingsplannen zijn gevelwijzigingen aan de voorkant ook niet vergunningsvrij gemaakt.

Conclusie: Een wijziging van een kozijn aan de voorzijde is vergunningsvrij voor de Bouwactiviteit en vergunningsplichtig voor Omgevingsplanactiviteit. Het plan zal getoetst worden op ruimtelijke kwaliteit. zie Welstand